Nr karty: 5775

Autor: Gaul August (1869-1921)

Tytuł: Orangutan

Data powstania: 1895

Wymiary: brak

Technika, materiał: brak

Właściciel w chwili utraty:  Wrocław - Schlesisches Museum der bildenden Künste (SMdbK) 

Wśród licznych pozycji znajdujących się w Katalogu strat wojennych znajduje się piętnaście dzieł autorstwa Profesora Augusta Gaula (1869-1921), niemieckiego rzeźbiarza, członka Berlińskiej Secesji i senatora pruskiej Akademii Sztuki.

Po Królewskiej Szkole Rysunku w Hanau, uczęszczał na kursy przy berlińskim Muzeum Rzemiosła Artystycznego, a następnie ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Berlinie. To właśnie autorstwa Augusta Gaula są słynne animalistyczne rzeźby znajdujące się w wielu niemieckich miastach, m in. Posąg niedźwiedzia w Starej Galerii Narodowej w Berlinie.

Najprawdopodobniej wpływ na jego twórczość miała edukacja u znanego malarza animalisty Paula Meyerheima podczas nauki w berlińskiej Akademii. August Gaul miał także często bywać w Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie, a także w berlińskim zoo.

Prezentowana rzeźba ukazująca orangutana jest typowym dziełem dla twórczości Gaula. Powstała w 1895 r. Ukazywała zwierzę kroczące, jednak w formie dość statycznej, bez dynamiki i dramaturgii. Akcent realizmu został wprowadzony poprzez dokładne ukazanie faktury sierści zwierzęcia oraz dzięki wnikliwej analizie anatomii i zachowania orangutanów. Trwałym elementem rzeźby jest także okrągła postawa , na której zostało usytuowane zwierzę. Prawa tylna łapa oraz prawa przednia łapa widoczne na zachowany zdjęciu powodują, że obserwujący mogą mieć wrażenie ruchu orangutana. Widoczny na zdjęciu łeb ujęty profilowo skierowany jest ku dołowi, co także jest charakterystyczne dla ruchu tychże zwierząt.

Nie udało się ustalić okoliczności zaginięcia rzeźby Orangutana i nie jest także znane miejsce jego aktualnego przechowywania. Wiadomo jedynie, że w chwili utraty należał do zbiorów nieistniejącego dziś Schlesisches Museum der bildenden Künste czyli Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu funkcjonującego w latach 1880-1945 przy placu Muzealnym. Większość zbiorów muzeum podczas II wojny  światowej została złupiona lub zniszczona, a budynek muzeum został zbombardowany. Nieliczne zachowane dzieła znajdują się obecnie w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Wśród piętnastu strat wojennych autorstwa Augusta Gaula, jedynie do trzech pozycji zachowały się fotografie. Poza prezentowanym orangutanem są to także  Dwa bobry na drewnianym pniu (nr 41800) oraz Kroczący baran (nr 41801). Losy tych dzieł pozostają nieznane.

oprac. Marianna Otmianowska

Więcej na temat Augusta Gaula pod linkiem http://www.artinfo.pl/artysta/august-gaul